W sytuacji, gdy doszło do urazu, którego skutkiem jest masywny krwotok zewnętrzny niezwykle ważny jest CZAS.

Poszkodowany nie ma czasu!!! Każda sekunda przybliża go do śmierci.


Ten artykuł przedstawi Ci zasady udzielania pierwszej pomocy w masywnym krwotoku zewnętrznym.

 

     Do krwotoków zewnętrznych dochodzi zazwyczaj w wyniku urazu doznanego przez poszkodowanego.

Twoje postępowanie zacznij od oceny WŁASNEGO BEZPIECZEŃSTWA i ewentualnego zabezpieczenia miejsca zdarzenia. Warto tu zastanowić się nad ubraniem kamizelki odblaskowej oraz założeniem już w tej chwili rękawiczek. Dobrym zwyczajem profesjonalistów jest, założenie 2-3 par rękawiczek od razu, gdyż przy "zdarzeniach krwawych" pierwsza warstwa rękawiczek bardzo szybko będzie wymagała zmiany. O wiele szybciej jest tylko ściągnąć zakrwawione rękawiczki niż ściągnąć i założyć nowe.
Dobrze jest też mieć ze sobą apteczkę. Zaoszczędzi Ci to drogi i czasu.

Następnie oceń stan poszkodowanego:

1. Ocena stanu przytomności:

    Próbuj nawiązać kontakt słowny z ofiarą zdarzenia. Już tak naprawdę wchodząc w miejsce zdarzenia i oceniając własne bezpieczeństwo można jednocześnie próbować nawiązać kontakt z poszkodowanym. Często robimy to automatycznie ( Halo! Co się panu/pani stało? Czy wszystko w porządku? itp.). Jeśli nie ma reakcji ze strony poszkodowanego musisz go dotknąć
 ( potrząsnąć/ścisnąć za ramię. Takie „kumpelskie” potrząśnięcie).

     Poszkodowany przytomny powinien odpowiedzieć na wezwanie lub  wydawać jęki,  czasami krzyczeć. Jeśli nie ma żadnej reakcji na próbę nawiązania kontaktu, najprawdopodobniej ofiara jest nieprzytomna
i należy sprawdzić czy występują u niej „oznaki krążenia”.

Główną „oznaką krążenia” jaką sprawdza się u nieprzytomnego jest oddech.
W celu sprawdzenia , czy poszkodowany oddycha musisz udrożnić jego drogi oddechowe odchylając mu głowę do tyłu. Wtedy przez 10 sek. spróbuj wyczuć i usłyszeć wydychane powietrze oraz zobaczyć ruchy klatki piersiowej. W ciągu 10 sek. poszkodowany powinien wykonać przynajmniej 2 prawidłowe oddechy. Jeśli ranny nie oddycha prawidłowo lub masz wątpliwości czy oddycha prawidłowo musisz przystąpić do resuscytacji ( RKO). Pamiętając o szybkim zabezpieczeniu intensywnych krwotoków.

2. Jeśli poszkodowany jest przytomny przeprowadź wywiad oraz badanie pacjenta.

Oceń urazy i …

Jeśli okazuje się, że pacjent intensywnie krwawi; WEZWIJ POMOC (zgodnie ze schematem opisanym w osobnym artykule).

    Przed opisaniem dalszego postępowania obalmy często powielany mit:

Nie ma  żadnego znaczenia, czy pacjent ma krwotok żylny, tętniczy czy mieszany. Podczas udzielania pierwszej pomocy postępowanie jest zawsze takie samo:

MUSISZ JAK NAJSZYBCIEJ ZATAMOWAĆ KRWAWIENIE, gdyż z każdą chwilą ranny traci krew i jego stan się pogorszy.

Krwotok zatamujesz zakładając  w miejscu zranienia OPATRUNEK UCISKOWY wykonany z gazy i bandaża lub z opatrunku osobistego.

Na tym filmie zobaczysz przykładowe jego wykonanie:

 

W celu wykonania opatrunku uciskowego posadź lub połóż pacjenta, jeżeli jeszcze tego nie zrobiłeś ( nie zmuszaj poszkodowanego do leżenia jeśli jest mu w tej pozycji „źle”/niewygodnie/duszno).

Odsłoń całkowicie miejsce zranienia. Jeśli nie można rozebrać pacjenta- rozetnij jego ubranie nożyczkami ratunkowymi. Pamiętaj, że NIE WOLNO zakładać opatrunku na nieodsłonięte miejsce zranienia. Istnieje wówczas ryzyko założenia opatrunku w nieprawidłowym miejscu lub uciśnięcia czegoś, co wystaje z rany ( ciało obce, odłamy kostne i inne).

Kiedy już oceniłeś ranę połóż na niej bawełnę o odpowiedniej grubości dostosowanej do intensywności krwawienia. Gdy masz ze sobą dobrze wyposażoną apteczkę to znajdziesz w niej gazę medyczną 1m2 lub/i chustę trójkątną bawełnianą!!!. Te elementy idealnie nadają się jako pierwsza warstwa opatrunku uciskowego.

Następną warstwę stanowi „element uciskowy”. Dobrym elementem uciskowym jest pozwijana rolka bandaża dzianego ( oczywiście bez opakowania :) ponieważ uciśnie uszkodzone naczynie krwionośne i dostosuje się do kształtu ciała poszkodowanego, zwinięty bandaż bez opakowania ma też właściwości wchłaniające krew.

Całość musisz przymocować do ciała poszkodowanego. W tym celu użyj opaski/bandaża najlepiej dzianego lub chusty trójkątnej ( tu już może być chusta trójkątna flizelinowa/włókninowa).

Jeśli tak założony opatrunek zacznie przesiąkać krwią – dokładaj kolejne warstwy gazy/bawełny. Nie zdejmuj poprzednich warstw.

Gdy u silnie krwawiącego poszkodowanego zaobserwujesz:

  • bladą/siną zimną i mocno spoconą skórę
  • pogarszający się stan świadomości (pogarszający się logiczny kontakt z poszkodowanym)
  • duszność, przyspieszony oddech
  • niepokój

są to objawy wstrząsu.

 

     Jeśli założenie kilku warstw opatrunku okazało się bezskuteczne (nadal przesiąka krwią) to wolno Ci założyć OPASKĘ ZACISKOWĄ, nie rób tego wcześniej. Opaski stosuje się na kończynach.

Opaskę zaciskową załóż zaraz nad miejscem krwawienia. Opaskę zaciskową wykonujemy z chusty trójkątnej poskładanej w szeroki pasek lub z profesjonalnego zestawu np. stazy typu C.A.T. (widziałeś na filmie)

Pamiętaj, że skutkiem założenia opaski zaciskowej może być konieczność amputacji kończyny, gdyż całkowicie tamuje ona przepływ krwi przez uszkodzone i nieuszkodzone naczynia krwionośne. Mocno zaciśnięte opaski uszkadzają również tkanki i nerwy w miejscu założenia w skutek czego  struktury te obumierają.

Decydując się na założenie OPASKI ZACISKOWEJ tak naprawdę wybierasz mniejsze zło. To jest ten moment kiedy albo pacjent umrze z powodu wykrwawienia się albo przeżyje, ale Istnieje duże ryzyko, że zostanie mu amputowana kończyna.

Jeśli krwotok jest wynikiem amputacji urazowej lub zmiażdżenia, ZAKŁADAJĄC OPASKĘ ZACISKOWĄ nie musisz martwić się, że dojdzie do martwicy.

  Dobrym zwyczajem jest zapisanie godziny założenia opaski zaciskowej na opatrunku. Pozwoli to na lepszą ocenę stanu poszkodowanego w szpitalu.

 

  W czasie oczekiwania na przybycie Zespołu Ratownictwa Medycznego zapewnij poszkodowanemu komfort termiczny. W tym celu możesz użyć np. KOCA TERMICZNEGO/FOLII ŻYCIA. Pozostań przy rannym i zapewnij mu wsparcie, gdyż oczekiwanie na pomoc medyczną bardzo się dłuży. Obserwuj poszkodowanego, a w razie znacznego pogorszenia się jego stanu informuj o tym fakcie dyspozytora.

 

   Krwotok zewnętrzny to jeden ze stanów zagrożenia życia, w którym szybka i sprawna pierwsza pomoc ze strony świadka zdarzenia znacznie zwiększa szansę przeżycia u poszkodowanego.